مبحث پنجم صنايع معماري و حجّارى راجع به اين صنايع آثارى كه از دورهء ساسانى باقى مانده از اين قرار است : 1 - طاق بستان در نزديكى كرمانشاهان در اينجا سرستونهائى ديده مىشود كه حاكي از نفوذ معمارى يونان و بيزانس است در اين محلّ صورت سه نفر در سنگ منقور است و دو نفر از آنها شخصى را كه روى زمين خوابيده لگدمال ميكنند و ليكن چون كتيبه‌اى نيست نميتوان گفت اين اسير كيست و اين سه نفر چه كسانى هستند در ته طاق دو حجّارى برجسته است يكى مطابق كتيبه شاپور دوّم است و ديگر سواريست ( شايد خسرو پرويز باشد ) اين سوار كلاه خود نوك‌دار بر سر و زره بر تن دارد و به نيزه و كمان مسلّح است شكل او بكلّى شكل فردى از سواره نظام ايران اين دوره است راجع باينصورت چنين نوشته‌اند « اين حجّارى گيرنده است نميتوان آن را تماشا كرد و در جزئيّات آن دقيق شد بى اينكه هيجانى در انسان توليد كند اين فردى از سواره نظام ايران است ( چه ) اگر هم شاه باشد همان اسلحه سواران را دارد منتهى اسلحه‌اش قيمتىتر است سواره نظامى كه آنهمه فتوحات نسبت بروميها كرد و در زمان خسرو پرويز شامات و بيت المقدّس و مصر را مسخّر و اطراف قسطنطنيّه را محاصره نمود » « 1 » در اطراف طاق‌باز حجّاريهائى ديده مىشود كه موضوع آن شكار شاه است چيزى كه مخصوصا شايان توجّه مىباشد پارچه‌هاى فاخرى است كه اشخاص دربر دارند و نشان ميدهد كه صنعت پارچه‌بافى در اين زمان خيلى ترقّى داشته 2 - قصر شيرين يعنى قصرى كه خسرو پرويز براى شيرين سريانى ساخته خرابه‌هاى اين قصر نشان ميدهد كه سقف اطاق اطاق بوده و ديوار

--> ( 1 ) - كلمان هووار - ايران قديم